คำศัพท์ไทย-ลาว

คำศัพท์ไทย – ลาว


 การทักทาย-คำขึ้นต้น คำลงท้าย

สวัสดี (ทักทาย)

สบายดี

สวัสดี (อำลา)

โซกดี

ขอบคุณ (มาก)

ขอบใจ (หลาย)

ครับ/ค่ะ

เจ้า หรือ โดย (ผู้อาวุโสน้อยกว่าใช้กับผู้อาวุโสมากกว่า)

ใช่

แม่นแล้ว, เจ้า

ไม่ใช่

บ่, บ่แม่น

ไม่เป็นไร

บ่เป็นหยัง

ขอโทษ

ขอโทด

ขอให้มีสุขภาพดี

ขอให้เข็มแข็ง

ขอให้อายุยืน

ขอให้มั่นยืน

ฉันรักเธอ

ข้อยฮักเจ้า

ยินดีที่ได้รู้จัก

ยินดีที่ฮู้จัก

คุณชื่ออะไร

เจ้าซื่อหยัง

ฉันชื่อ

ข่อยซื่อ

คุณมาจากไหน

เจ้ามาแต่ใส

คุณเป็นอย่างไรบ้าง

สบายดีบ่











 สรรพนาม

กระผม/ฉัน

ข้าพะเจ้า/ข้อย

เรา

พวกเฮา

เจ้า

ท่าน, คุณ

คุณ (ผู้ชาย)

ท่าน

คุณ (ผู้หญิง)

ท่านนาง

พี่ (ผู้ชาย)

อ้าย

พี่ (ผู้หญิง)

เอื้อย

น้อง (ผู้ชาย/ผู้หญิง)

น้อง

มัน

มัน

พวกท่าน

พวกเจ้า

ใคร

ใผ 













 คำที่พบได้ในชีวิตประจำวัน

สวย

งาม

น่ารัก

น่าฮัก

อยู่ที่ไหน

อยู่ไส อยู่บ่อนใด

สถานที่

บ่อน

ไม่รู้

บ่ฮู้

ไม่ดี

บ่ดี

เท่าไหร่

เท่าได๋

กี่บาท

จั๊กบาท

เรียกว่า

เอิ้นว่า

เพิ่ม

ตื่ม

เหมือนกัน

คือกัน

เท่ากัน

ซำกัน

ต่างกัน

ลื่นกัน

หวงแหน

แพง

ยอด/ดี

คัก

อย่างนั้น

จั่งซั่น

ซอย/ตรอก

ฮ่อม

ทองคำ

คำ

ทองแดง

ทอง

แม่น้ำโขง

แม่น้ำของ

หน้าต่าง

ป่องเยี่ยม

ดวงตะวัน

ดวงตะเว็น

ทิ้ง, ทำให้ตก (สิ่งของ,ขยะ)

ทิ้ม

ชน (รถชน)

ตำ (ลดตำ)

ร้านปะยาง

ฮ้านจอดยาง

ใบประกาศเกียรติคุณ

ใบยั่งยืน

สัญญาณไฟจราจร

ไฟอำนาจ

ไฟเกียม

ไฟเหลือง

ไฟเสรี

ไฟเขียว (สลับที่กันหรือเปล่า)

ทอผ้า

ต่ำหูก, ต่ำแผ่น

ตะพาบน้ำ

ปลาฝา

ลาดยาง

ปูยาง

ที่นั่ง

บ่อนนั่ง

ห้ามสูบบุหรี่

ห้ามสูบยา






















 ยานพาหนะและการเดินทาง

รถสามล้อ

จัมโบ้/ตุ๊กๆ

รถจักรยาน

ลดถีบ

รถจักรยานยนต์

ลดจัก

รถยนต์

ลดเก๋ง/ลดใหญ่

รถบรรทุก

ลดบันทุก/ลดหนัก

รถประจำทาง

ลดเม

เรือ

เฮือ

เครื่องบิน

ยน

นักบิน/กัปตัน

ปิล็อต

แอร์โฮสเตส

โอแตส, สาวอากาศ

สนามบิน

เดิ่นยน

สนามกีฬา

เดิ่นกิลา

โรงภาพยนตร์

วิสาหกิจฮูปเงา

บัตรโดยสาร/ตั๋ว

ปี้

บัตรโดยสารเครื่องบิน

ปี้-ยน

ที่ขายตั๋ว

บ่อนขายปี้

น้ำมันดีเซล

กาซ่วน

น้ำมันเบนซิน

แอ๊ดซัง

สะพาน

ขัว 






















 วันเวลา

วัน

มื้อ

วันนี้

มื้อนี้

พรุ่งนี้

มื้ออื่น

เมื่อวาน

มื้อวานนี้

เวลาเท่าใด

จั๊กโมง

จาก...นาฬิกา ถึง...นาฬิกา

แต่...โมง ฮอด....โมง/แต่...โมง หา.....โมง

มื้อ (อาหาร)

คาบ

เช้า

เช้า (05.00-10.000 น)

เที่ยง

สวย (11.00-13.00 น)

บ่าย/เย็น

แลง (14.00-17.00 น)

กลางวัน

กางเว็น

กลางคืน

กางคืน (20.00-04.00 น)

ครั้ง

เทื่อ/คั้ง

แรก

ทำอิ๊ด

นาน/ช้า

ดน

ในไม่ช้า

ในบ่ดน

ไม่นานมานี้

ม่อ ๆ นี้

นานมาแล้ว

แต่โดน

รีบ

ฟ้าว













 สุขภาพ

นายแพทย์, แพทย์หญิง

ท่านหมอ

บุรุษพยาบาล

นายแพด

นางพยาบาล

นางแพด

โรงพยาบาล

โฮงหมอ

สถานีอนามัย

สุกสาลา

ห้องไอซียู

ห้องมรสุม

โรค

พะยาด

พยาธิ (เช่น พยาธิตัวตืด)

แม่กาฝาก

ปวดหัว

เจ็บหัว

รักษา

ปิ่นปัว 













 อาหาร

อาหารเช้า

ข้าวเซ้า

อาหารกลางวัน

ข้าวสวาย/ข้าวเที่ยง

อาหารเย็น

ข้าวแลง

ทำกับข้าว/ทำอาหาร

แต่งกิน

ร้านอาหาร

ร้านกินดื่ม

น้ำเปล่า

น้ำล่า

น้ำแข็ง

น้ำก้อน

ไอศกรีม

กะแล่ม

ก๋วยเตี๋ยว

เฝอ

เนื้อ (วัว ไก่ หมู ปลา แพะ)

ซี้น (งัว ไก่ หมู ปา แบ้)

ขนมจีน

เข้าปุ้น

เนื้อย่าง

ชี้นดาด

หมูหัน

หมูปิ่น

ขนมปัง

ข้าวจี่

เนย

เบอ

(หมู)ย่าง

ปิ้ง (หมู)

ทอด

จืน

หมี่ผัด

คั่วหมี่

มะละกอ/ส้มตำ

หมากฮุ่ง/ตำหมากฮุ่ง

ผงชูรส

แป้งนัว

ปลาร้า

ปลาแดก

ขวด

แก้ว (ขวดพลาสติกใช้คำว่า ตุ๊ก)

แก้ว

จอก

ชาม

ถ้วย

ช้อน

บ่วง

ตะเกียบ

ไม้ทู่

ไม้จิ้มฟัน

ไม้จิ้มแข่ว

ยาสีฟัน

ยาถูแข่ว

หลอด

ท่อดูด

อร่อย

แซ่บ

พริก

หมากเผ็ด

ข้าวสวย

เข้าจ้าว

ผลไม้

หมากไม้

ฝรั่ง

หมากสีดา

น้อยหน่า

หมากเขียบ

มะละกอ

หมากฮุ่ง

สับปะรด

หมากนัด

ชมพู่

หมากจอง

มะม่วง

หมากม่วง

แตงโม

หมากโม

ส้มโอ

หมากเกี้ยง (ใหญ่)

ข้าวต้ม

ข้าวเปียก

ปาท่องโก๋

ขนมคู่

ขนมปัง

ข้าวจี่

ร้อน

ฮ้อน

เปรี้ยว

ส้ม

เก็บเงิน

คิดเงิน (เวลาไปทานอาหาร)





























 ของใช้

ของใช้/สิ่งของ

เคื่อง

หนังสือ/สมุด

ปึ้ม/ปึ้มเขียน

กระดาษ

เจ้ย

ปากกา

บิ๊ก

รองเท้า

เกิบ

ถุงเท้า

รองเท้า

กระดาษชำระ

เจี้ยอะนามัย

ถุงพลาสติก

ถงยาง

นาฬิกา

โมง

เข็มกลัด

สายเอว

กางเกง

โส้ง

ผ้าถุง

ผ้าสิน

กะละมัง (เขียนยังไง)

ซาม

เก้าอี้

ตั่ง

ผงซักฟอก

สบู่ฝุ่น/แฟ๊บ











 คำกิริยา

สนุกสนาน

ม่วนซื่น

ต้อนรับ

ฮับต้อน

ขโมย

ลัก

ทำ

เฮ็ด

ช่วย

ซอย, ซอยเหลือ

ซ่อม

แปง

รู้

ฮู้

เยี่ยมเยือน

เยี่ยมยาม

ปิด

อัด

เปิด

ไข (ยกเว้นเปิดไฟใช้คำว่าเปิด)

ดับ (ไฟ)

มอด (ไฟ)

คิดเงิน/เช็คบิล

ไล่เงิน

(รถ) ชน

(ลด) ตำ

ชนแก้ว

ตำจอก

พูด/คุย

เว้า/ลม

ถึง

ฮอด

เดิน

ย่าง

วิ่ง

แล่น

(ไม่) ชอบ

(บ่) มัก

(ไม่) กลัว

(บ่) ย่าน

หาย

เสีย

เสีย

เพ่ 















 กิฬา

กรีฑา

แล่นและลาน

ฟุตบอล

เตะบาน (Balle ในภาษาฝรั่งเศส)

เปตอง

เปตัง/หมากบูน (Boules ในภาษาฝรั่งเศส)

ว่ายน้ำ

ลอยน้ำ

ว่ายกรรเชียง

ลอยหงาย

วอลเลย์บอล

บานส่ง

บาสเก็ตบอล

บานบ้วง

แบดมินตัน

ดอกปีกไก่

ชกมวย

ตีมวย

แข่งเรือ

ซ่วงเฮือ

เหรียญทอง

(เหรียญ) คำ

เหรียญทองแดง

(เหรียญ) ทอง 


 คำที่ใช้ในการประชุมทางวิชาการ

อ้างถึง

อิงตาม

มุ้งเน้น

แน่ใส่

การประชุม/ที่ประชุม

กองปะซุม

การประชุมโต๊ะกลม

กองปะซุมโต๊ะมน

เนื่องจากว่า/เพราะว่า

ย้อนว่า

สำคัญเป็นลำดับต้นๆ

บุลิมมะสิด

เยือน

เยี่ยมยาม

เรียนรู้จากประสบการณ์

ถอดถอนบทเฮียน

นับวันยิ่งเพิ่มมากขึ้น

นับมื้อนับหลาย

สาระ/เนื้อหา

เนื้อใน

มุ่งสู่จุดหมาย/วัตถุประสงค์

แนใส่/จุดปะสง

ขอแสดงความขอบคุณ

ขอแสดงความฮู้บุนคุน

ต้อนรับด้วยความยินดี

คำนับฮับต้อน

แนวโน้ม

ท่าเอี่ยง

จุดแข็ง/จุดเด่น

ท่าแฮง

หารือ

โอ้โลม/ลม

เก็บรวบรวม

เก็บกำ

ข้อเท็จจริง

ข้อแท้จริง

อุปสรรค/ปัญหา

ข้อยุ่งยาก

สาขา/ด้าน

ขะแหนง

ผู้บังคับบัญชาระดับสูง

ขั่นเทิง

ท้องถิ่นทุรกันดาร

เขตห่างไกซอกหลีก

ขอแสดงความยินดี

ซมเซย

ยืดยาว/เนิ่นนานออกไป

แก่ยาว

เปล่า/ไม่คิดมูลค่า/ฟรี

ล่า (เช่น ความช่วยเหลือล่า)

การสอบ/การแข่งขัน

การเส็ง/การสอบเส็ง

พักไว้ก่อน

โจ๊ะ

ติดต่อ, สัมพันธ์

พัวพัน

สนับสนุน, ส่งเสริม

ซุกยู้

ตัวแทน, ผู้แทน

ผู้ต่างหน้า

สำนักงาน

ห้องกาน

ผู้รับผิดชอบ/หน่วยงานรับผิดชอบ

เจ้ากาน

 

ที่มา: 

- ไขประตูสู่ลาว คู่มือสำหรับคนไทยเพื่อส่งเสริมความเข้าใจไทย-ลาว สถานเอกอัครราชทูต ณ เวียงจันทน์ สิงหาคม 2552

- หนังสือ “แลลาว”สำนักพิมพ์อทิตตา โดย ไพรัตน์ สูงกิจบูลย์ ธันวาคม 2545