พระราชกรณียกิจ/เศรษฐกิจพอเพียง

ภาพรวม

พระราชกรณียกิจในช่วงแรกเริ่มตั้งแต่ปี พ.ศ. 2493-2505 จะเป็นการช่วยเหลือบรรเทาปัญหา เฉพาะหน้า ไม่มีลักษณะเป็นโครงการเต็มรูปแบบเหมือนปัจจุบัน เช่น เมื่อ พ.ศ. 2493 มีการระบาดของวัณโรคทำให้ประชาชนเสียชีวิตจำนวนมาก ต่อมา จึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้าโปรดกระหม่อมพระราชทานทรัพย์จำนวน 500,000 บาท เพื่อสร้างอาคาร “ มหิดลวงศานุสรณ์ ” สำหรับใช้ในด้านทางวิทยาศาสตร์และผลิตวัคซีน บีซีจี ที่รู้จักในยุคนั้น และทรงเริ่มสร้างภาพยนตร์ หรือ “ภาพยนตร์ส่วนพระองค์” จัดฉายเพื่อหารายได้โดยเสด็จพระราชกุศลมาช่วยพสกนิกร เช่น สร้างตึกวชิราลงกรณ์สภากาชาดไทย อาคารทางการแพทย์โรงพยาบาลภูมิพล เป็นต้น

พระราชดำริเริ่มแรกอันเป็นโครงการช่วยเหลือประชาชน ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2499 ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าโปรดกระหม่อมให้กรมประมงนำพันธุ์ปลาหมอเทศจากปีนัง ซึ่งได้รับจากผู้เชี่ยวชาญด้านการประมงขององค์การอาหารและการเกษตรแห่งสหประชาชาติ เข้าเลี้ยงในสระน้ำที่พระที่นั่งอัมพรสถาน และเมื่อวันที่ 7 พฤศจิกายน 2496 พระราชทานพันธุ์ปลาหมอเทศแก่กำนัน ผู้ใหญ่บ้านทั่วประเทศ นำไปเลี้ยงเผยแพร่ขยายพันธุ์แก่ราษฎรในหมู่บ้านเพื่อได้มีอาหารโปรตีนเพิ่มขึ้น

โครงการพระราชดำริที่นับว่าเป็นโครงการพัฒนาชุมชนโครงการแรก เกิดในปี พ.ศ. 2495 โดยทรงพระราชทานรถบูลโดเซอร์ ให้หน่วยตระเวนชายแดนค่ายนเรศวร ไปสร้างถนนเข้าไปยังบ้านห้วยมงคล ตำบลหินเหล็กไฟ (ปัจจุบันคือ ตำบลทับใต้) อำเภอหัวหิน จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ เพื่อให้ราษฎรสามารถสัญจรไปมาและนำผลผลิตออกมาจำหน่ายภายนอกได้สะดวก

ในปี พ.ศ. 2496 ได้พระราชทานพระราชดำริให้สร้างอ่างเก็บน้ำเขาเต่า อำเภอหัวหิน จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ เพื่อบรรเทาความแห้งแล้งและสร้างเสร็จในปี พ.ศ. 2506 นับเป็นโครงการพระราชดำริทางด้านชลประทานแห่งแรกของพระองค์

แหล่งข้อมูล : กรมสารนิเทศ กระทรวงการต่างประเทศ